"સરકાર પોતે જ કૌભાંડોમાં ફસાયેલી છે" - મુરલી મનોહર જોશીએ કેન્દ્ર સામે ગંભીર પ્રશ્નો કેમ ઉઠાવ્યા?

“સરકાર પોતે જ કૌભાંડોમાં ફસાયેલી છે” – મુરલી મનોહર જોશીએ કેન્દ્ર સામે ગંભીર પ્રશ્નો કેમ ઉઠાવ્યા?

ભારતીય જનતા પાર્ટીના સ્થાપક સભ્ય, ભૂતપૂર્વ કેન્દ્રીય માનવ સંસાધન વિકાસ મંત્રી અને ‘માર્ગદર્શક મંડળ’ના સભ્ય ડૉ. મુરલી મનોહર જોશીએ નરેન્દ્ર મોદી સરકારની શિક્ષણ નીતિ, બજેટ અને વહીવટી પ્રાથમિકતાઓ અંગે સ્પષ્ટ પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે.
*અમર ઉજાલા* સાથેની એક મુલાકાતમાં, ડૉ. જોશીએ પેપર લીક, શિક્ષણનું વ્યાપારીકરણ, બજેટમાં કાપ અને ‘વિકસિત ભારત’ (વિકસિત ભારત) ના વિઝન જેવા મુદ્દાઓ પર સરકારને મુશ્કેલીમાં મુકી છે.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે જ્યારે વિદ્યાર્થીઓ દરેક ક્ષેત્રમાં લાંચ અને પૈસાના ઉપયોગ દ્વારા શિક્ષકોની નિમણૂક થતી જુએ છે, ત્યારે તેઓ પણ ખોટો રસ્તો અપનાવતા અચકાતા નથી.

ડૉ. જોશીએ પૂછ્યું, “હું ખૂબ જ નમ્રતાથી પૂછું છું: વાજપેયીજીના સમયમાં પેપર લીક કેમ ન થયા?” તેમણે ઉમેર્યું કે આજે બેંકિંગ અને વ્યવસાયમાં કૌભાંડો થઈ રહ્યા છે – અને સરકાર પોતે કૌભાંડોમાં ફસાયેલી છે – તેની અસર અનિવાર્યપણે શિક્ષણ અને વિદ્યાર્થીઓ પર પડે છે.સરકારની પ્રાથમિકતાઓ પર પ્રશ્ન ઉઠાવતા, ડૉ. જોશીએ જણાવ્યું હતું કે પ્રાથમિક શિક્ષણ અને આરોગ્ય માટેનું બજેટ સતત ઘટી રહ્યું છે, જ્યારે રસ્તાઓ અને માર્ગ પરિવહન પર ખર્ચ વધી રહ્યો છે.

પેપર લીક અટકાવવા માટે વિમાન, સેના અને સુરક્ષા એજન્સીઓને તૈનાત કરવાના સરકારના પગલા પર કટાક્ષ કરતા તેમણે ટિપ્પણી કરી, “એવું લાગે છે કે પરીક્ષા નહીં, પણ યુદ્ધ ફાટી નીકળ્યું છે!”

બજેટ પ્રાથમિકતાઓ પર બોલતા, તેમણે ટિપ્પણી કરી કે ફક્ત રસ્તા બનાવવાથી વિકાસ થતો નથી. રસ્તા બનાવવા માટે એન્જિનિયરો અને મશીનરીની જરૂર પડે છે, જેના પરિણામે એક મજબૂત શિક્ષણ પ્રણાલીની જરૂર પડે છે. ભાજપના વરિષ્ઠ નેતાએ ભાર મૂક્યો કે શિક્ષણ આર્થિક રીતે ઉત્પાદક હોવું જોઈએ; દિલ્હીમાં, એમ.એ., પીએચ.ડી. અને બી.એડ. ડિગ્રી ધારકોને સ્વચ્છતા કર્મચારીઓ તરીકે અથવા કરાર આધારિત ધોરણે કામ કરવાની ફરજ પાડવામાં આવે છે. શિક્ષણ અને આરોગ્યસંભાળ ફક્ત નફા કમાવવાના માર્ગો ન હોવા જોઈએ. જ્યારે ખાનગી ક્ષેત્ર ભાગ લેવા માટે આવકાર્ય છે, ત્યારે તેણે તેની કમાણીનો એક ભાગ શિક્ષણના વિકાસમાં ફરીથી રોકાણ કરવો જોઈએ.

શિક્ષણ અને આરોગ્યસંભાળ ફક્ત નફા કમાવવાના માર્ગો ન હોવા જોઈએ. ખાનગી ક્ષેત્રનું ભાગ લેવાનું સ્વાગત છે, પરંતુ તેણે પોતાની કમાણીનો એક ભાગ શિક્ષણ ક્ષેત્રના વિકાસમાં ફરીથી રોકાણ કરવો જોઈએ. ‘વિકસિત ભારત’ ના મુદ્દાને સંબોધતા, જોશીએ ટિપ્પણી કરી, “આપણે ફક્ત આધુનિક માપદંડો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાને બદલે માનવ મૂલ્યો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ. પ્રકૃતિ સાથે સુમેળમાં રહેતા આદિવાસી સમુદાયો પણ પોતાની જીવનશૈલીમાં આગળ છે.”

નવી શિક્ષણ નીતિ પર બોલતા, ડૉ. જોશીએ નોંધ્યું કે વાજપેયી વહીવટ દરમિયાન શિક્ષણ નીતિમાં સુધારો કરવાનો પ્રસ્તાવ પણ સામે આવ્યો હતો; જોકે, હાલની નીતિનો અભ્યાસ કર્યા પછી, તેમણે નિષ્કર્ષ કાઢ્યો કે કોઈ નીતિ ફક્ત એટલા માટે બદલવી જોઈએ નહીં કારણ કે તે રાજીવ ગાંધી સરકારના કાર્યકાળ દરમિયાન ઘડવામાં આવી હતી.નવી શિક્ષણ નીતિ પર બોલતા, ડૉ. જોશીએ જણાવ્યું હતું કે વાજપેયી સરકાર દરમિયાન પણ શિક્ષણ નીતિમાં ફેરફાર કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો હતો; જોકે, હાલની નીતિનો અભ્યાસ કર્યા પછી, તેમણે તારણ કાઢ્યું કે આ નીતિ ફક્ત એટલા માટે બદલવી જોઈએ નહીં કારણ કે તે રાજીવ ગાંધી વહીવટ દરમિયાન ઘડવામાં આવી હતી.

તેમણે NEP 2020 ના નિર્માણમાં નીતિ આયોગની ભૂમિકા પર પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો અને નિર્દેશ કર્યો કે, તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન, આયોજન પંચ ફક્ત શ્રમ અને રોજગારની જરૂરિયાતોનું મૂલ્યાંકન કરતું હતું અને શિક્ષણની બાબતોમાં દખલ કરતું ન હતું. ‘પડોશી શાળા પ્રણાલી’ની હિમાયત કરતા, તેમણે જણાવ્યું હતું કે બધા બાળકો – શ્રીમંત અને ગરીબ – ને તેમના શરૂઆતના વર્ષોમાં સમાન અને મફત શિક્ષણ મળવું જોઈએ.